Esting Jacob (Philippines)

KAWAYAN, DUROS, PANGANURON ASIN URAN

I
nag-amalod an kawayan
nagkirising-kising an mga dahon
nagragitnit an malugyat na hawak

II
nanulod an duros
nagwasiwas nin kusog
nagpalasik dahon, nagpatihaya nin hawak

III
nanakot an panganuron
nagpadiklum nin daghan
namitik kan saiyang uran

IV
nagsawa an duros
nauyam an panganuron
nagpunto an uran

V
napatiti an kawayan
pinagian an dahon, tuminindog,
tiningag an duros asin panganuron

VI
haaay
salamat!
naghatoyhatoy na parayo an uran.

--------

SA SEXY DANCER KAN T-BACK PARADISE

Buraton mo na lang ako, babae,
kun murusdot mong babaylehon
an paborito kong tugtog na Lovehurts.
Mas mamurusdot ako
kun ako pipiriton mong mag-istoya
manungod sa sakong pagkamoot.
Pakantahon mo na lang ako, babae,
sa nakaistambay nindong videoke
kun tiriwi kang magiling
sa atubangan kan salming.
Mas marhay pang gumiling ka
sa saragyad kong kanta
ta tibaad nobenta pa
an makua kong marka.
Atubangon mo ako, babae,
asin sa ibabaw kan sakong lamesa
luway-luway mong ikembot
an saimong habayan.
Ranihan mo ako, na garong
daing ibang tawo
asin sa atubangan ko
luway-luway mong iwawa
an garo kuritas mong kalson.
Ikiwal-kiwal mo an saimong dila
asin iirad-irad mo an saimong piad.
Alagad kun dai mo kaya, babae,
paluwason mo na lang akong sayod.
Dai baleng nagbayad ako
nin dosyentos sa ladies drink
asin sesenta sa kada bote kan beer,
dai ko na pagbabasolan
kun an sakong paghali
makakabawas sa dati nang kapungotan
asin dai na madagdagan
an dara-darang kamundoan.

--------

TINTA KAN BIKOL

Suodma
paggios ko,
nagsasaro-
saro nang
magkurit
an tinta
kan Bikol.

Alagad
kasubago,
pagmata ko
lintian!
garo SARS
na nagwarak,
nagdakol,
naglakop.

Pinano
an bilog
na papel.

Maoragon!

--------

LAMAY

gmate ko,
maswerte pa man girararay
si Donya Anya
dawa interong
natudas
huli sa pagbuag
nin bomba sa mall
an tulong padangat
niyang aki:
idtong madre,
idtong parakanta,
asin idtong parasurat.

Kan enot na banggi,
nagdolot nin pangadyi
an mga padi asin madre
para sa tulong kalag.

Kasubanggi,
nagdolot nin sonata
an mga artista asin parakanta
para sa mga nabayaan.

Ngunyan,
nagbasa nin mga tula
an mga paraosipon asin nanrarawitdawit
para sa mga nakikidumamay.

Kun ako an gadan asin linalamayan,
araduhon daw ninda an sakong salog
asin tanuman nin paroy an daga?

--------

BAYONET
(Para ki Salima, comfort woman)

Nagtadok sa kublit, tarom kan bayonet
Kaya ika hadit
Ta bako lang kalson an nagpaparakit.

Nagwalat nin guris an higot na gapos
Dai makahulpos
Dawa ka magsirot sa saindang dagos.

Nagkamang an palad, siring man ang ngabil
Nguso mong matabil,
Dinapang, sinuntok, biyong pinawilwil.

Abot sa langit si saimong kuragrit
Huli ta malanit
An tusok na pirit sa lumbod mong kublit.

Pugol mo an duros sa saimong hangos
Kurahaw mo sa Dyos:
Ama! Ama! Patapusa siyang tulos.

Dai mo mahiling, kapahingaloan
Sa baring higdaan
Ta walong soldados an maaragawan.

Haen na an banggi? Haen na an aga?
Buday mo gatok pa
Alagad uni na interong rilinya.

--------

BAKONAWA

kakakanon ta ka bulan
akakanon ta ka bulan
kakanon ta ka bulan
akanon ta ka bulan
kanon ta ka bulan
anon ta ka bulan
non ta ka bulan
on ta ka bulan
n ta ka bulan
ta ka bulan
a ka bulan
ka bulan
a bulan
bulan
ulan
lan
an
n
.
n
na
nal
nalu
nalub
nalub a
nalub ak
nalub ak a
nalub ak at
nalub ak at n
nalub ak at no
nalub ak at non
nalub ak at nona
nalub ak at nonak
nalub ak at nonaka
nalub ak at nonakak
nalub ak at nonakaka
nalub ak at nonakakak

ggrrrrrrooooooowwwll!!!!

--------

IKA BASE SA CARTOON NI LURIE

Dakol na an nagsabi sako
Na siring sa saradit na kurit ni Lurie
Na nagpoporma kan buhok ni Clinton
An mga naginibo mong kararatan sa buhay,
Makurasil, pirino asin dagmang.
Kasuarin lang baga,
Iginira ko sa maputing papel
An sakuyang pagmidbid saimo.
Nangangalag-kalag ako
Sa saimong mga istorya,
Kagustuhan asin pangaturugan.
Nagpalibot an sakong gira
Sa saimong lalawgon.
Nagsalak an satong tinta
Kaso garo ako mawara, garo malula,
Dai makahiro,
Pirit nakikisuwayan sa mga sabi-sabi.
Kaya ako nagdistansya,
Nagduman sa harayo
Kun sain tanaw ko lang
An saimong pagkatawo,
Luway-luway, naririparo ko,
Siring pa ngani sa maitum na tinta
Na nagpapakurundot sa angog,
Asin nagpapalaba sa kuko
Kan sinusudong presidente
An gira kan saimong kasutilan.
Kun ika si Clinton ni Lurie,
Magayagaya an saimong pagkacartoon
Alagad harararom an sinasabi
Na dai matarotakma
Sa rukrok kan imahinasyon.

--------

KWATRO

Nakadukot ka
sa mabaskog kong tindog,
sa sobrang pagkatingag,
Sobrang hambog.
Tiko ka man nanggad
kun mamansayan
alagad an saimong sikad
pusog na nakatuhog
sa sakong habayan.
Dai akong reklamo,
daing girong
ta aram ko
na dai kita nanggad
pwedeng magkasuwayan.

Oktubre 9, 2003
8:00 n.b.

--------

AROAWTO

Sabi mo, dai ko
ipagparagpadag
kun mauli ka
haleng Centro
na mayo
an tugon kong
aroawto.
Sarong karton
na gatas
asin sa dies
na pandesal
an saimong bibitbiton.
Sabi mo,
daing kawatan
an dai nababaak,
nagkakaurutas-utas,
nawawara
o kun dai
hinahabon.
Sabi mo,
maindata
kun an tulak ko
an mabaak,
magkaurutas,
mawara,
o kun dai mahabon.
Sabi mo,
halaton ko
na maaraman ko
kun pano
ganutan an kwarta.
Nuarin ako makawat
kan sakong
aroawto?

Oktubre 7, 2003
6:30 n.b.

--------

BINU TONG

Itinao ka sakong bilog,
nagbabasa-basa
asin nagpupulot-pulot
sa mairiimbong na dahon.
Ilinatag ta ka
sa sakong lamesa
asin luway-luway
na hinulpos an simong gakot
sa baga na nilubluban
mong bado.
Saka ta ka ibiniklad,
Ngarig malantad
an bilog mong kalakbangan
asin kadakulaan.
Nagtambad sako
an manatok-natok mong guta
kaya ako napasinok,
napahangos,
napakagat nin ngabil.
Tinakma ko an kutsara
na dai nagbubutas
nin hiling saimo.
Daing kurap,
enot kong kinahig
an nagom mo sa gilid
asin kan ika sakong ihungit
abaa nang siram!

Oktubre 7, 2003
7:45 n.b.

--------

MGA PAKOL NA GIKAN SA NAWARANG SUNDANG

Nagralabod sa saimong paa an lapdos
na gikan sa nabaring samod.
Siring sa nagbilog na dugo
sa nalanog mong tabay,
habong lumuwas sa mata
an nagharanggilid mong luha,
habong tumuro sa sobrang pugol
ta tibaad mautro pa an rapado
asin an lagod lalo lang madagdagan.
Siisay an matuyong magwara
kan dara mong sundang
na ginamit mo sa paggabi sa eskwelahan?
An sundang pwedeng mabakal.
An disiplina sa aki dai.
Kun arin man an obheto
kan pagbari kan samod,
dai mo maiintindihan
nin huli ta sa ngunyan an saimong naiisip,
habang buhay mong dadarahon
an lagod sa saimong daghan.

Oktubre 17, 2003
8:55 n.b.

--------

RAWITDAWIT NIN PARAOMA

Kaipuhan ko daw basulon
an mga nakaaging aldaw?
Pano? Dai ko natios an mga bangging
pinupurisaw ako nin lipot.
Pagmate ko, nasa pamitisan ko
an sagurong kan harong kong garaba.
Nagkukulog an sakong daghan
ta mayongmayong maluto an plato.
Nagruruluya ta an sakong mga aki
Naglalakaw na pudpud an tsinelas,
dai nakapamahaw, mayo man balon,
daing gamit na minapasiring eskwelahan.
May mga aldaw na ako an labong lakaw,
sinusungkat an mga partidaryo,
minsan mga kaamigo,
minsan mga naging amo,
minsan si mga dai man kaano-ano
ta kaipuhan tibaad dai mag-abot an aga
magsurunip an mata kan nguhod ko.
Ngunyan, hinahalat ko an paghinog
kan sakong mga paroy.
Ginigiromdom ko an sakong mga panuga.
Pinapangadyi ko na dai ako mapasupog
Kaya lang, nadadangog ko
sa sakong di-bateriyang radyo,
parani na an bagyomakusog an duros,
dakul an uranon. Nakaluhod ako,
kaiba an agom asin mga aki ko,
nag-aasa na malagbas an panambitan
sa mahibog na panganuron
nganing abuton an Kagurangnan.

Oktubre 16, 2003
8:25 n.a

--------

SIRING AKO SA LATA

Kan sinipa mo akong makusog,
napalasik ako sa gilid,
narukmi, naraot.
Dai na ako mapapakinabangan.
Pwedeng daing nakahiling
alagad si tanog
na gikan sa saimong sikad
nadangog! Dangog-dangog!
Dai mo maninigaran.

Oktubre 16, 2003
9:40 n.a.

--------

PAMASAHE

Nagkamang na garo ulod
kan ipasa ko an singko
sa garo mga dahon na palad
na biglang minabiklad
pag natitikwil kan kataid.
Garo may birtud an hiling
ta dawa daing sabihon,
maiwad-iwad an sensilyo
pasiring sa garo kahoy
na likod kan drayber
na mabukas man
kan garo dahon niyang palad
pag nadangog an Tiyong,
bayad po! o kun dai mamate
an simpleng kiblit kan nasa likod.
Alagad madali na an babaan
asin an hinahalat kong uli,
baga naman nanggad ulod
ta dai makabalik sa dating inagihan.
Baad nalaom na an ulod,
nagadan o nahulog
kaya kun ako masupog
sako na sanang babayaan.

Oktubre 17, 2003
9:20 n.b.

--------

KUN AKO ATOL

Makamang ako
dawa luway-luway,
dawa aram ko
na dai ta ka maaabutan.
Dai ka lang pumundo
asin ako pag-usisahon
ta ako maulnok
sa sakong tibulaka.
Dawa mo ako tanyugon,
bitbiton, idaklag, pasaon
o kun dai runuton,
dai ako mabutwa,
asin dai mo maaaraman
kun ano an sakong nagin tuyo
sa pagparasunod saimo.

Oktubre 10, 2003
3:40 n.h

--------

DOMINGO

Domingo ngunyan.
Kun mag-uran,
dai kami mahali
kan sakong mag-ina
nganing magsimba.

Alagad dawa mag-uran,
mapa-Naga ako ngunyan.
Mapabakal si agom
nin tinapay sa Julies
na mirindalan, mientras
na nagdadalandalan
nin telebisyon pagkahapon.

Mabakal ako nin dyaryo
Philippine Star, The Sunday Times,
Philippine Daily Inquirer
asin Manila Bulletin.
Parareho an bareta
kaya an sabi ni agom
ako daa bua.

Siama niya kayan. Tano?
Pano kun magluwas an tula
ni Honesto Pesimo sa Panorama?
O kun dai ki Kristian Cordero sa SIM?
O tibaad si sako sa Sunday Times?

Bua na kun bua.
Masiram an tinapay sa Julies
alagad mas masiram
an namit kan mga rawitdawit
kun napupublikar.

Nobyembre 14, 2003
9:45 n.b.

--------

KUN IKA ANGGOT

Dai mo sako ipahanap
sa ragubrub kan saimong motor
an saimong mga hinanakit.
Dai ka maghuna
na kun ika magduko,
magliod-liod o magtalikod
(kun ako nagdadangadang)
madaguso kaiba kan uran
asin mawitiwit kaiba kan duros
an saimong kaanggutan.
Ay, inda!
Tapirangon man akong baling-baling
kan ipinapangadyi mong duros
asin pagtusik-tusikon ako
kan naglalapanit mong uran,
dai ko mamate kun ano baga
an mawot mong ipasabot.
Madya, magrani ka!
Suntuka na sana an sakong pandok
asin pabagubua an sakong istomago.
Mabungaw man ako,
amanos na kita sa kun ano man
an pigraraot kan saimong boot.

Oktubre 10, 2003
11:20 n.a.

--------

KUTANA

Kutana, dai mo na ako inalok
Sa bago mong harong.
Kasubago, mantang sakay ako
sa bago mong bakal na L300,
nagkaturusok ako kan mga dahon
kan pinyang inataman ni Tiyo Badong.
Pagbaba ta sa saindong tangod,
nagkabaratayan ko an mga manggang
ginuno ni Tiyo Munong, na kaidto,
kan nakaaging pirang bulan
naggaranot an saiyang yukyok sa kaiisprey.
Kan dutduton mo an saimong doorbell,
an nagtaranog iyo an mga paroy
na inani ni Tiya Anda
(pati idtong inani kan aki niyang si Juana
asin makuapong niyang si Teresa).
Nahadit ako kaya nagpa-aram na ma-uli tulos.
Alagad an sabi mo, igwa kang handa:
sarong platong sensilyo na gikan
sa ganot ni Tiyo Badong, Tiyo Munong,
Tiya Anda, pati kan aki niyang si Juana
asin makuapong si Teresa.

Oktubre 19, 2003
7:30 n.b.

--------

VILLANELLE PARA KI GODONG, a.k.a KIRAT-KILAT
(para-inom, nagtutubod na an saiyang pagkakirat, dara
kan kikilat.)

Syempre igwa ka nin rason
Kun tano ta pag nasabat
Habo mo kong pagtinuhon.

Dawa dai ka haputon
Kun ano man an magabat
Syempre igwa ka nin rason.

Dawa gustong kaolayon
Matalikod, ako walat!
Habo mo kong pagtinuhon.

Pano ta ka raranihon?
Sinda ngani labong halat.
Syempre igwa ka nin rason.

Habo ko man pagsabihon
Ugali mong makangirhat:
Habo mo kong pagtinuhon.

Ngunyan, ano ta apudon
An bansag mong Kirat-kilat?
Syempre igwa ka nin rason,
Habo mo kong pagtinuhon.

Oktubre 22, 2003
4:12 n.h.

--------

VILLANELLE PARA KI KRIZELLE

Maogmahon ka bagang pagpataramon
Mga ngaran na sakong pinapasuno
Itinataram kan hawak mong magayon.

Minsan kun ika minahagad nin tsupon
Ika sako munang inuuto-uto
Maogmahon ka bagang pagpataramon.

Kun minsan an hagad mo na palan mamon
Asin an tinatao ko dai suno
Itinataram kan hawak mong magayon.

May mga aldaw man asin mga hapon
Nasasayod mo an sakong mga tukdo
Maogmahon ka bagang pagpataramon.

Minsan dawa gabos sa harong tiripon
Mga pungot mo mayo nin makasaho
Itinataram kan hawak mong magayon.

Dawa ngani siring, pirming maogmahon
An naintidihan lang an simong ugdo
Maogmahon ka bagang pagpataramon
Itinataram kan hawak mong magayon.

Oktubre 22, 2003
9:28 n.b.

Back